ایزوبوتیل استات (C6H12O2)

دانلود آنالیز ایزوبوتیل استات:دو اتیل هگزانول (C8H18O)

ایزوبوتیل استات (C6H12O2):

ایزوبوتیل استات(Iso butyl acetate) یک ترکیب شیمیایی آلی با فرمول  می­باشد که از واکنش الکل ایزوبوتانول با اسید استیک در حضور یک اسید قوی مانند اسید سولفوریک به عنوان کاتالیزور بدست می­آید. وزن مولکولی این استر در حدود ۱۱۶ گرم بر مول، وزن مخصوص ۸۷۵/۰ گرم بر سانتی متر مکعب و دمای جوش آن  ℃۱۱۸  می­باشد. نام دیگر این حلال ۲-متیل پروپیل­ اتانوات (۲-methylpropyl ethanoate) می­باشد که مایعی بی رنگ و شفاف بوده و همانند سایر استرها دارای بوی گیاهی و یا اصطلاحا میوه­ای است و بطور طبیعی در برخی میوه­جات مانند گلابی و تمشک یافت می­شود،  دارای سرعت تبخیر متوسطی می­باشد، بوی آن زننده نبوده و به علت اینکه دارای خواصی مشابه خواص نرمال­بوتیل­استات و متیل­ایزوبوتیل­کتون است، می­تواند در فرمولاسیون ترکیب شیمیایی بجای آنها مورد استفاده قرار گیرد.

ایزوبوتیل استات یا اتانوات متیل پروپیل (Isobutyl acetate) مایعی بی رنگ، به شدت قابل اشتعال، با بویی شبیه به میوه (در غلظت های بالا بوی ناخوشایندی دارد که موجب سردرد، سرگیجه و تهوع می شود) با فرمول شیمیایی C6H12O2 و خواصی شبیه به نرمال بوتیل استاتاست. از آن جا که قیمت این ماده ازنرمال بوتیل استات کم تر است گاهاً به عنوان جایگزین این ماده در صنعت استفاده می شود.

ایزوبوتیل استات (ایزو بوتیل استر) در الکل، اتر و هیدروکربن ها محلول بوده اما در آب نامحلول است. ایزوبوتیل استات به طور طبیعی در تمشک، گلابی و سایر میوه ها یافت می شود.

 
ایزوبوتیل استات دارای سه ایزومر است:
  • نرمال بوتیل استات
  • ترشیو بوتیل استات
  • s-بوتیل استات(۱- متیل پروپیل استات)

نحوه ی تولید ایزوبوتیل استات:

استریفیکاسیون فیشر از معروف ترین روش های سنتز ایزوبوتیل استات است که طی آن ایزو بوتانول به همراه اسید استیک در محیط اسیدی قوی (هم چون اسید سولفوریک) حرارت داده می شوند و ایزو بوتیل استر تولید می شود.

نحوه ی نگهداری ایزوبوتیل استات:

همانطور که گفته شد، ایزوبوتیل استات حلالی اتشگیر می­باشد، دمای فلش آن ℃ ۲۲( کمترین دمایی که مایع در آن دما مشتعل می­شود) بوده و بنابراین توصیه می­شود، مخازن ذخیره این حلال به دور از منابع حرارت، نور مستقیم خورشید و در محیط باز و یا محیط بسته که تهویه مناسب دارد نگهداری شود در صورت بروز آتش، از پودر یا کف ضد الکل و کپسول دی اکسید کربن استفاده گردد. از ورود صدمات فیزیکی به مخازن حاوی این حلال باید جلوگیری کرد و همچنین در کنار این مخازن باید تجهیزات اطفاء حریق نیز تعبیه گردد. .

در صورت پخش یا نشت روی زمین به مقدار اندک، باید کارکنان لباس مناسب پوشیده و منابع حرارتی را از محل وقوع حادثه دور نمایند، و در سریعترین زمان محل را از حلال پاک نمایند، که برای جذب میتوان از خاک استفاده نمود، بخاطر اینکه ایزو بوتیل استات روی آب شناور می­ماند، اگر در محیط آبی نفوذ کرد احتمالا با حرکت روی آن به منبع آتش برسد و ایجاد شعله نماید، که باید از بروز چنین حوادثی جلوگیری کرد.

پخش یا نشت عمده این حلال به ندرت اتفاق می­افتد ولی محتمل بوده و باید در محل نگهداری آن تمهیداتی اندیشیده شود، در صورت بروز چنین حادثه­ای ابتدا باید منبع نشت را مسدود نموده، در کوتاهترین زمان، این حلال را از زمین یا محیطی که در آن پخش گردیده است، جمع­آوری نمود، در مراحل بعدی حلال جمع­آوری شده می­تواند دوباره احیا گردد ولی دفع آن نیازمند رعایت نکات زیست محیطی می­باشد، تجهیزات آتش­نشانی همزمان باید در محل مستقر شوند و نفرات منابع ایجاد آتش را از محل حادثه دور نمایند.

در صورت بروز آتش­سوزی از ورود بی­دلیل به محوطه آتش جلوگیری شود، بخارات داغ آن به خاطر اینکه سنگینتر از هوا می­باشند، مسافت طولانی می­توانند طی نمایند و با مخلوطی از هوا به هر نقطه که برسند احتمال آتش­گیری دارند که حتی با تخلیه بار الکتریکی مشتعل می­شوند. که باید این مورد پیش بینی و پیشگیری شود، استفاده از جریان آب مستقیم شاید باعث پخش شدن آتش شود. استفاده از کف و پودر موارد مناسبی در مواقع حریق این حلال می­باشند.

 

کاربرد ایزوبوتیل استات:

  • از آن جا که دارای ویسکوزیته پایین تری نسبت به نرمال بوتیل استات است، به عنوان حلال لاک های نیتروسلولز، اتیل سلولز، صمغ های طبیعی و رزین های سنتزی مورد استفاده قرار می گیرد که موجب رقیق تر شدن آن ها می شود. با توجه به کم تر بودن نقطه ی تبخیر آن نسبت به نرمال بوتیل استات، لاک های حاوی ایزوبوتیل استات زودتر خشک می شوند.
  • . از آن جا که مقدار آب موجود در ایزوبوتیل استات کم است؛ به عنوان یک حلال در لاک های واکنشی مورد استفاده قرار می گیرد .
  • حلال مناسب در آزمایشگاه‌ های شیمی آلی
  • تیرگی لایه با ایزوبوتیل استات صورت نمی پذیرد. قدرت رقیق سازی ایزوبوتیل استات با رقیق کننده های معمول مانند هیدروکربن های آلیفاتیک هم چون اتانول و آروماتیک هم چون تولوئن خیلی خوب است
  • در صنایعرنگ و رزین و در انواع رنگ های ساختمانی و تینرهای صنعتی
  • در انواع لاک ها،انواع تینر ها، جوهر، ، پلاستیک‌، شیشه، پوشش های فلزی و چوبی، چرم مصنوعی، مبلمان، چسب، فیلم‌های عکاسی تولیدات اسانس، طعم دهنده های میوه ای، عطر، محصولات آرایشی و بهداشتی مراقبتی پوست استفاده می شود.
  • به عنوان یک حلال در تولید پاک کننده ‌های ناخن و دیگر محصولات مراقبت ناخن به کار می رود.
  • ایزوبوتیل استات به عنوان یک عامل رقیق کردن رنگ ‌ها در جوهر مورد استفاده برای علامت‌گذاری میوه ‌ها و سبزیجات به کار می رود.
  • این ماده یک طعم‌دهنده ‌ی مصنوعی میوه در محصولات غذایی هم چون آب نبات، بستنی، محصولات پخته شده، پنیر، ماست و غیره است.
  • در صنایع داروسازی در تولید پنی سیلین که جزء اصلی بسیاری از ترکیبات تجاری می‌باشد، نیز کاربرد دارد.

ایمنی و خطرات ایزوبوتیل استات:

ایزوبوتیل ­استات، بسته به مقدار تماس با بدن یا چشم باعث ایحاد سوزش می­گردد، در برخی موارد باعث قرمزی شدن پوست می­شود، در صورتیکه به مدت زیادی با بدن تماس داشته باشد، در لایه پوست جذب شده و غلظت آن  در بدن شاید به مقدار خطرناک برسد، ولی در موارد بسیار اندکی منجر به ایحاد واکنش­های حساسیت بدن می­شود.

در دمای معمولی، بخارات آن به علت اینکه در این دما سریع تبخیر نمی­شود، به ندرت وارد سیستم تنفسی می­گردد در صورت تماس با بدن سریعا با محلول امولسیونی مناسب و در صورت عدم دسترسی با آن با صابون سریعا شستشو داده شود، لباس آغشته را در آورده و در محل مناسب قرار دهید. استنشاق بیش از حد باعث سرگیجگی، حالت تهوع می­شود، همانطور که گفته شد، در صورت تماس با چشم، باعث سوزش و قرمزی ان می­گردد که باید با آب فراوان آنرا شست و در صورت وارد شدن به بدن، مصدوم را به هوای آزاد رسانید، سیستم تنفسی را کنترل کرده و در صورت نیاز تنفس مصنوعی انجام داد و بعد از کمک­های اولیه سریعا به اولین مرکز درمانی مراجعه نمود.

ایزوبوتیل استات ترکیبی زیست تجزیه پذیر بوده که هنگام نفوذ در خاک با گذشت زمان تجزیه می­شود، ولی شاید به پوشش گیاهی خاک آسیب برساند، در صورت ورود به اکوسیستم آبی باعث مرگ یا وارد آمدن آسیب به جانداران آبزی میشود.

برای اطلاعات دقیق تر درباره ی این ماده مخصوصا در زمینه های بنیادی و ایمنی به کتاب های مربوطه مراجعه فرمایید.