سیکلوهگزانون (C6H10O)

دانلود آنالیز سیکلوهگزانون:

سیکلوهگزانون (C6H10O):

سیکلوهگزانون (Cyclohexanone) مایع و حلالی روغنی با بویی شبیه به استون و نعناع و دارای رنگی زرد و یا بی رنگ  است. فرمول شیمیایی آن C6H10O ، جرم مولی آن ۱۴۵/۹۸ g/mol و چگالی آن ۹۵/۰ است. گاهی اوقات به عنوان یک جزء فرار از ادرار انسان یافت می شود.

نحوه ی تولید سیکلوهگزانون:

سیکلوهگزانون را میتوان از اکسایش سیکلوهگزانول توسط اسید کرومیک تهیه کرد. بدلیل اینکه کرومیک اسید نمی تواند به مدت طولانی پایدار بماند باید آنرا به مقدار لازم و تازه تهیه کرد. برای این کار از مخلوط سدیم بی کرومات یا پتاسیم بی کرومات و اسید سولفوریک استفاده می شود.

تولید تجاری این محصول می تواند از طریق چندین روش انجام شود. در فرآیند اول، از طریق هیدروژناسیون فنل (در یک سیستم بسته) و در فرآیند دوم توسط اکسیداسیون سیکلوهگزان در هوا و به طور معمول در حضور بلورهای کبالت تولید می شود.

در دهه ۱۹۴۰، تولید صنعتی این ماده عمدتا از طریق هیدروژناسیون فنل برای تولید آن به کار برده می شد. و به دنبال آن، برای کاهش و زدایش هیدروژن به سیکلوهگزانون تبدیل شد. در دهه ۱۹۶۰، با توسعه صنعت پتروشیمی، روش تولید بوسیله اکسیداسیون به تدریج غالب شد. در سال ۱۹۶۷، روش یک مرحله ای هیدروژن دار کردن فنول، که توسط شرکت معدنکاری هلندی (DSM) توسعه یافت، تنها روش صنعتی به شمار می رفت. این روش دارای فرآیند تولید کوتاه، کیفیت محصول خوب و عملکرد بالا بود، اما مواد اولیه مانند فنل و کاتالیزور مورد استفاده گران هستند، بنابراین اکثریت صنایع هنوز روش اکسیداسیون را استفاده می کنند.

 

نحوه ی نگهداری سیکلوهگزانون:

 

کاربرد سیکلوهگزانون:

  • از مهمترین کاربردهای این محصول می توان به نقش آن برای تولید نایلون ۶٫۶ و نایلون ۶ اشاره کرد.
  • در سنتز مواد آلی، به ویژه در تولید اسید آدیپیک و کاپرولاکتام، پلی وینیل کلرید و کوپلیمرهای آن و پلیمرهای استری متاکریلات استفاده می شود.
  • برای سنتز داروها، رنگ ها، علف کش ها، آفت کش ها، پلاستیک ها و مواد شیمیایی لاستیک استفاده می شود.
  • چسب و مواد شیمایی پرکننده از دیگر کاربردهای این ماده است.
  • بعنوان حلال برای تمیز کردن و چربی زدایی مورد استفاده قرار می گیرد.
  • روان کننده ها و مواد افزودنی روغن، حلال برای علف کش ها، استات سلولز، نیتروسلولز، رزینهای طبیعی و مصنوعی، واکس ها، چربی ها، و … در دامنه مصرف این ماده قرار دارند.
  • عامل سطح بندی ودرجه بندی برای صنعت رنگرزی و تمیز کردن ابریشم است.

بازار جهانی سیکلوهگزانون

بیش از ۹۵٪ از مصرف این ماده مربوط به تولید اسید آدیپیک و کاپرولاکتام می شود، بنابراین تنها مقدار کمی از آن نوع خام آن وارد بازار تجارت جهانی می شود.کمتر از ۴ درصد این محصول در بازارهای مصرف غیر نایلونی مورد استفاده قرار می گیرد.

آسیا و به طور عمده  کشور چین، ۶۵ درصد از کل ظرفیت جهانی در سال ۲۰۱۶ را به خود اختصاص داده است، که این امر به دلیل تقاضای رو به رشد مصرف نایلون در منطقه است که بالا رفتن تقاضا برای کاپرولاکتام و اسید آدیپیک را به دنبال دارد.

چین، ژاپن و تایوان بزرگترین مراکز تولید این محصول را دارا هستند که نزدیک به ۸۰٪ تولید جهانی در سال ۲۰۱۶ محسوب می شود. تا سال ۲۰۲۱ انتظار می رود که این سهم تقریبا ۸۵٪ باشد که منعکس کننده افزایش قابل توجه تقاضای نایلون است. اروپای غربی در سال ۲۰۱۶ توانست دومین مرکز تولید این ماده را در اختیار داشته باشد و تولید محلی به اندازه کافی برای تامین تقاضای داخلی باشد. تا سال ۲۰۲۱، تولیدات اروپای غربی رو به کاهش خواهد رفت و تنها ۱۰ درصد از تولید جهانی را تشکیل می دهد.

مناطق مصرف عمده این محصول در جهان اروپای غربی، چین، تایوان و ژاپن هستند.

ایمنی و خطرات سیکلوهگزانون:

این ماده در دسته بندی مواد شیمیایی خطرناک دسته بندی شده است و به خوبی از طریق پوست، دستگاه تنفسی و دستگاه گوارش جذب می شود.

همچنین بسیار قابل اشتعال، سمی برای تنفس و همینطور برای تماس با پوست،محرک پوست،تخریب کننده بافت چشم و حتی باعث سقط جنین می تواند شود.